De oorlog in het Midden-Oosten escaleert

Na de start van het conflict tussen enerzijds de VS en Israël en anderzijds Iran op 28 februari dit jaar, was er even de hoop dat het conflict net als in juni 2025 van beperkte duur zou zijn.

In juni 2025 viel Israël Iran met een reeks luchtaanvallen aan, met als belangrijkste doel om het Iraanse atoomprogramma te vernietigen en zo te verhinderen dat Iran kernwapens zou kunnen ontwikkelen. Ook de Verenigde Staten mengde zich met bombardementen in de strijd. Die fase van het conflict duurde nog geen twee weken. Al op 24 juni 2025 werd een wapenstilstand uitgeroepen.

De hoop op een net als in 2025 kortdurend conflict vervloog ditmaal snel. Een oorlog tot een einde brengen is duidelijk een stuk moeilijker dan er een beginnen. Alles wijst op een verdergaande escalatie, waarbij met name de energie-infrastructuur steeds vaker het doelwit is en het aanbod op de olie- en gasmarkten sterk terugloopt.

Gevolgen zullen lang merkbaar zijn

Zelfs als het conflict alsnog snel tot een einde komt, zullen de gevolgen nog lang merkbaar zijn. Het herstellen van de productiecapaciteit voor olie en gas kan zo maar een jaar duren. De huidige energiecisis wordt in belangrijke mate bepaald door het gegeven dat het grootste deel van de wereld – waaronder inmiddels ook Nederland – afhankelijk is van energie die het niet zelf produceert. Het merendeel van de wereldbevolking leeft in landen die netto energie importeren. Dat betekent dat verstoringen in de aanvoer onmiddellijk wereldwijd doorwerken.

Stagflatie dreigt

De sterk gestegen olie- en gasprijzen leiden tot meer inflatie, een hogere rente en een lagere economische groei. In maart steeg de inflatie tot 2,7 procent op jaarbasis. Economen verwachten een verdere stijging van de inflatie op het moment dat de hogere prijzen van gas en olie doorwerken in andere prijzen. De piek van de inflatie wordt in 2027 verwacht. Rabobank en DNB houden bij verdere escalatie rekening met een somber scenario waarbij de inflatie dit jaar richting vijf procent gaat en volgens Rabobank naar zeven procent in 2027. In het verleden is onderzoek gedaan naar de tijd die OESO-landen nodig hebben om inflatie te halveren. Bij een inflatie van vier procent duurt dat gemiddeld 2,5 jaar en bij een inflatie van zes procent maar liefst 7 jaar (Cardano-rapport Skyfall). Voor gepensioneerden een zorgelijk vooruitzicht. Inflatie is immers een sluipmoordenaar die de koopkracht van onze pensioenen uitholt.

Hopen op een laatste optimale toeslag per 31 december 2026

PNO Media streeft ernaar per 1 januari 2027 in het nieuwe pensioenstelsel in te varen. Dat nieuwe stelsel is vooral nominaal gericht, waarbij enerzijds de kans op verlagingen van pensioenen bijzonder klein is, maar dat anderzijds slecht bestand is tegen een inflatie van meer dan twee procent.

Op de website van PNO Media lezen we dat er een overbruggingsplan geldt in de periode tot aan de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel. Daarmee zijn er soepele wettelijke regels van toepassing, zodat PNO Media volledig kan indexeren, mits de dekkingsgraad niet lager wordt dan 110 procent. Laten we erop vertrouwen dat PNO Media die ruimte daadwerkelijk gebruikt. Dat zou voor gepensioneerden namelijk weleens de laatste indexatie van enige betekenis kunnen zijn.

Presentatie Henk Bets in onze ALV

Op verzoek van de Tweede Kamer is het ministerie van SZW een verkenning gestart naar mogelijkheden om pensioenuitkeringen in het nieuwe stelsel beter de jaarlijkse inflatie te laten volgen. Henk Bets, actuaris en directeur van het actuarieel adviesbureau Confident, is hierbij gevraagd als externe adviseur en heeft een van de vijf voorgestelde modellen ontworpen. Naar verwachting zal SZW voor de zomer zijn bevindingen naar de Tweede Kamer sturen.

Henk Bets zal ons op 22 april in de ALV meenemen in de mogelijkheden voor koopkrachtbehoud. Dat wordt naar het zich laat aanzien geen theoretische oefening in actuariële wiskunde, want de conclusie dringt zich op dat inflatie, en daarmee koopkracht, hét hoofdthema voor gepensioneerden in de komende jaren zal worden. Warm aanbevolen dus voor al onze leden en vooral voor degenen die bij de vormgeving van het pensioenbeleid een rol spelen.


Bestuurslid VGO Media
Anton de Bekker deelt in zijn maandelijkse column zijn persoonlijke visie over actuele pensioenonderwerpen.