Oudere gepensioneerden zijn een derde van hun koopkracht kwijt

2022-09-10T14:04:18+02:0010 augustus 2022|

Nieuw VGOmedia-bestuurslid Anton de Bekker begint op deze site een serie columns over alles dat in pensioenland van belang is.

Oudere gepensioneerden zijn door inflatie, verlaging van hun pensioen en het sinds 2008 uitblijven van indexatie inmiddels meer dan een derde deel van de koopkracht van hun PNO-pensioen kwijtgeraakt. Dat valt af te leiden uit onder meer het jaarverslag 2021 van PNO Media.

Daar wordt de achterstand in indexatie op 24,23 procent gesteld. Tel daarbij op de aangroei van de inflatieachterstand van 8 procent over dit jaar, en je zit al ruim boven de 30 procent. Voeg daaraan toe de eenmalige verlaging van 3,4 procent die PNO per 1 april 2013 heeft doorgevoerd, en je zit ruim boven een derde.

Deze keer heeft Anton de recente inflatieontwikkeling verder uitgediept. Lees hieronder alles over het inflatiemonster.

Pensioen, risico en rendement

Risico en rendement gaan hand in hand

Veel deelnemers aan pensioenregelingen weten niet dat hun pensioen voor dertig procent uit betaalde pensioenpremies bestaat en voor zeventig procent uit rendement. Wél zijn de meeste gepensioneerden zich er heel goed van bewust dat voor een waardevast (lees: geïndexeerd) pensioen het nemen van beleggingsrisico noodzakelijk is. Ouderen zijn daarom zeker niet risicomijdend. Zij weten uit ervaring dat risico en rendement hand in hand gaan.

Risicobereidheid en risicodraagvlak

Eerder onderzoek van de Pensioenfederatie toont aan dat de risicobereidheid van ouderen hoger is dan men zou denken. Vaak zelfs hoger dan van jongeren.

Naast risicobereidheid is er ook zoiets als risicodraagvlak. Dat houdt in dat jongeren vele jaren de tijd hebben om slechte beleggingsresultaten weer goed te maken, maar dat de beleggingshorizon van gepensioneerden uiteraard een stuk korter is. Het bestuur van een pensioenfonds zal bij het vaststellen van het beleggingsbeleid daarom rekening moeten houden met zowel de hogere risicobereidheid van ouderen, als met hun lagere risicodraagvlak.

In een wereld met 2% jaarlijkse inflatie is een extra beleggingsrendement van 2% wenselijk

De op langere termijn verwachte inflatie en ook de doelstelling van de Europese Centrale Bank is 2% per jaar. Om uw pensioen daarmee jaarlijks te kunnen verhogen en dus waardevast te houden, dient uw pensioenfonds jaarlijks 2% extra rendement te maken. Extra betekent: bovenop het rendement dat vooraf voor het uitkeren van de pensioenen in aanmerking werd genomen.

Als uw pensioenfonds bij de ingang van uw pensioen bijvoorbeeld heeft vastgesteld dat 1,5% jaarlijks rendement nodig is om u een vast pensioen (zonder indexatie en zonder verlaging) te kunnen blijven uitkeren, dan is het rendement boven die 1,5% overrendement en dat is dan beschikbaar voor indexatie.

Reële beleggingen zijn nodig voor compensatie van inflatie

Die 2% extra rendement per jaar over het totale pensioenvermogen van de gepensioneerden kan niet gemaakt worden met alleen risicoloze beleggingen. Daarvoor zijn ook beleggingen in de reële sfeer (aandelen, vastgoed) nodig, aangevuld met wat hoger renderende hypotheken en bedrijfsobligaties.

Het beleggings- en risicobeleid moet aansluiten bij wensen deelnemers

In het nieuwe pensioenstelsel verplicht het wetsvoorstel Wet Toekomst Pensioenen (WTP) de pensioenfondsen om onder hun deelnemers onderzoek te doen naar hun risicobereidheid. Dat onderzoek dient inzicht te geven in de mate waarin deelnemers risico’s kunnen en willen lopen voor hun pensioen.

Een voorbeeld: het nemen van te weinig beleggingsrisico kan leiden tot een te laag pensioen. Maar het nemen van te veel risico kan ook leiden tot financieel kwetsbare situaties na de pensioendatum. Daarom is het van belang vast te stellen of het risico- en beleggingsbeleid wel aansluit bij het risico dat de deelnemer wil en kan dragen.

Nieuw risicobereidheidsonderzoek bij PNO Media

PNO Media houdt in 2022 een nieuw risicobereidheidsonderzoek. Het vorige onderzoek was in 2019. In principe wordt zo’n onderzoek elke drie jaar uitgevoerd.
PNO Media heeft aangegeven dat er dit keer extra aandacht zal zijn voor uw risicobereidheid bij de keuzes die in het nieuwe pensioenstelsel gemaakt moeten worden.

Geldillusie kan bij het risico-onderzoek een valkuil zijn

Met geldillusie wordt de neiging van mensen bedoeld om naar de nominale waarde van geld (het bedrag in euro’s) te kijken en niet naar de reële, voor inflatie gecorrigeerde waarde (de koopkracht). Veel gepensioneerden vinden het vreselijk indien hun pensioen in euro’s wordt gekort en er dus een lager pensioen wordt ontvangen. Dat begrijpen belangenbehartigers van gepensioneerden (zoals VGOmedia) uiteraard heel goed.

Maar koopkracht inleveren als gevolg van een hoge inflatie is – zeker op langere termijn – nog veel nadeliger. Veel oudere gepensioneerden weten daarvan mee te praten. Hun pensioen is weliswaar in euro’s gelijk gebleven, of met slechts enkele procenten verlaagd, maar zij kunnen daar inmiddels een derde minder van kopen. Die koopkrachtontwikkeling is dus ronduit dramatisch.

Zeker minder of minder zeker

De keuze die uiteindelijk gemaakt zal moeten worden is die tussen

  • zeker minder (grote kans om koopkracht in te leveren, maar wel met een kleinere kans dat het pensioen wordt gekort), en
  • minder zeker (op wat langere termijn een reële kans op koopkrachtbehoud, maar wel de mogelijkheid dat er jaren zijn met een korting van het pensioen.

Het bestuur van VGOmedia houdt de vinger aan de pols

Verenigingen van gepensioneerden – zoals VGOmedia – hebben bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel een hoorrecht. Volgens de toelichting bij het wetsvoorstel heeft dat hoorrecht twee functies. Het zorgt in een vroeg stadium voor informatie aan belanghebbenden en hun belangenbehartigers over de transitie naar het nieuwe stelsel. En daarnaast dwingt het sociale partners de belangen van gepensioneerden zichtbaar mee te wegen in het transitieplan.

Om de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel en het recht om daarbij gehoord te worden goed voor te bereiden, zal het bestuur van VGOmedia bij het risicobereidheidsonderzoek van PNO Media de vinger aan de pols houden.


bestuurslid VGO Media

Download als PDF

Het inflatiemonster knaagt aan onze pensioenen

De inflatie gaat erg hard en de indexatie van PNO Media biedt onvoldoende compensatie

De inflatie in Nederland bereikte volgens de Europees geharmoniseerde consumentenprijsindex (HICP) in juli een niveau van 11,6 procent, zo meldde het CBS. In de maand daarvoor was dat percentage nog 9,9.

Natuurlijk zal de inflatie in de eerstkomende jaren wel weer dalen. Maar ook in de situatie waarin de inflatie weer daalt tot ongeveer 2 procent (het door de Europese Centrale Bank nagestreefde inflatiepercentage), betekent dit dat de afname van de koopkracht als gevolg van inflatie in dit jaar met ruim 10 procent niet ongedaan is gemaakt. Daarvoor zou immers een daling van de prijzen met circa 10 procent vereist zijn. Dat laatste zal niet gebeuren.

Het pensioen dat de komende maanden van PNO Media wordt ontvangen, levert zeker 8% minder koopkracht op dan een jaar eerder

Natuurlijk zijn wij blij met het besluit van het bestuur van PNO Media om onze pensioenen per 1 augustus van dit jaar met 2,57% te verhogen. Tegelijkertijd moeten wij constateren dat onze achterstand in koopkracht (volgens het jaarverslag van PNO Media is alleen al de gemiste indexatie 24,23% aan het einde van het jaar 2021) ondanks de verhoging met 2,57% verder toeneemt en wel met ruim 8% (verschil tussen inflatie en verhoging PNO-pensioen per 1 augustus).

Het effect van de eenmalige verlaging per 1 april 2013 met 3,4% mag in dat verband zeker niet onvermeld blijven. Oudere gepensioneerden zijn door inflatie, eenmalige verlaging en het sinds 2008 uitblijven van indexatie inmiddels meer dan een derde in koopkracht achteruitgegaan.

Het gemiddelde pensioen bij PNO Media bedroeg in 2021 bijna € 1.200 per maand. Daaruit blijkt dat gepensioneerden alleen dit jaar al gemiddeld € 100 per maand aan koopkracht op hun PNO-pensioen hebben ingeleverd.

PNO Media benut de wettelijk verruimde mogelijkheden maar ten dele

Jammer is dat het bestuur van PNO Media de mogelijkheden van de tijdelijke regeling voor het verlenen van toeslagen niet ten volle heeft benut, zoals bijvoorbeeld het pensioenfonds Hoogovens heeft gedaan (zie hieronder).

De tijdelijke regeling is geldig vanaf 1 juli 2022 en vervalt per 1 januari 2023. Een voorwaarde is dat het besluit over de toeslagverlening tussen 1 juli 2022 en 1 januari 2023 wordt genomen. Bij gebruik van deze tijdelijke regeling kan het zowel gaan om toeslagverlening in 2022 als in 2023.

Pensioenfondsen ABP en Hoogovens wijzen de weg

Pensioenfonds ABP heeft er voor gekozen de pensioenen materieel gezien reeds per 1 januari 2022 te verhogen. Dat gebeurt via een combinatie van een verhoging per 1 juli 2022 en een eenmalige uitkering ter grootte van de gemiste indexatie over de eerste 6 maanden van dat jaar.

Pensioenfonds Hoogovens heeft de mogelijkheden die zijn geboden door de Algemene Maatregel van Bestuur die het kabinet onlangs heeft gepubliceerd, maximaal benut. Per 1 juli gaan de uitkeringen met 1,38% omhoog. Dat is het verschil tussen de verhoging van 3,68% die per 1 januari is verstrekt en de 5,11% inflatie die in de relevante periode was opgetreden.

Per 1 juli wordt eveneens eenmalig de inhaal gegeven van deze 1,38% over de eerste zes maanden van 2022. Per 1 augustus worden de uitkeringen bij Hoogovens vervolgens verhoogd met 4,42%. Dit is de inflatie op basis van de consumentenindex over de eerste zes maanden van dit jaar.

Wanneer de bruto-pensioenuitkering van december 2021 wordt vergeleken met die van augustus dit jaar, dan kan worden geconstateerd dat de pensioenuitkeringen bij Hoogovens met 9,75% zijn gestegen.

Oproep aan bestuur PNO Media

Natuurlijk verkeren niet alle pensioenfondsen in dezelfde financiële situatie.
Wij doen hierbij toch de oproep aan het bestuur van pensioenfonds PNO Media om na te gaan of er mogelijkheden zijn het koopkrachtverlies van gemiddeld € 100 per maand voor onze gepensioneerden te compenseren.


bestuurslid VGOmedia

Download als PDF

Deel dit bericht, kies je platform!

Ga naar de bovenkant